İçeriğe geç
Çocuk Cerrahisi Uzmanı · 0–18 yaş 0312 911 77 77 Pazartesi – Cuma · 09.00 – 18.00
Randevu Al
Hastalık

Penis Eğriliği

Çocukta penis eğriliği neden olur, hangi derece normal sayılır, ameliyat hangi yaşta gerekir ve sonuç nasıl izlenir: anlattım.

Penis gövdesinin aşağı, yukarı ya da yana doğru bükülerek gelişmesine penis eğriliği adı verilir ve bu bulgu çocuklarda seyrek değildir. Aileler eğriliği çoğu zaman bebek bezini değiştirirken ya da idrar akımının yönü bozulduğunda fark eder. Küçük çocukta bulgu yalnız bakışla anlaşılır, büyük çocukta ise sabah sertleşmesi sırasında belirginleşir. Eğriliğin bir bölümü bebeklik döneminde görülen ve kendiliğinden düzelen hafif bir bükülmedir. Bir bölümü ise dokunun çekmesinden kaynaklanır ve cerrahi onarım gerektirir.

Çocukta Penis Eğriliği Nedir, Neden Olur?

Çocukta penis eğriliği, gövdenin bir yüzündeki dokuların diğer yüzden kısa kalması sonucu ortaya çıkar. Gövde uzadığında kısa kalan yüz bir yay kirişi gibi çeker ve penis o yöne bükülür. Bu çeken dokuya korda adı verilir ve çoğu zaman penisin alt yüzünde bulunur. İkinci neden alt yüzdeki derinin yetersiz olmasıdır; deri gövdeyi örtmeye yetmediğinde aynı çekme etkisini yapar. Üçüncü neden deri altındaki destek tabakasında gelişen fibröz bantlardır.

Dördüncü ve yana eğriliklerin başlıca nedeni, sertleşmeyi sağlayan iki silindirik yapının eşit uzunlukta gelişmemesidir. Daha kısa kalan taraf gövdeyi kendine doğru çeker. Torba derisinin gövdeye yüksekten tutunması da aşağı doğru bir bükülme görüntüsü yaratır. Bu son durumda gövdenin kendisi düzgündür ve sorun yalnız deri dağılımındadır. Nedenlerin bir arada bulunması olasıdır, bu yüzden değerlendirmeyi her çocukta ayrıntılı yaparım.

Hangi Eğrilik Normal Kabul Edilir?

Eğrilik, yaklaşık otuz dereceye kadar normal kabul edilir ve bu aralıkta çoğu çocukta girişim gerekmez. Yenidoğanlarda ve küçük bebeklerde hafif bir aşağı bükülme sık görülür. Bu bükülme gövdenin ve dokuların henüz kısa olmasıyla ilgilidir ve çocuk büyüdükçe azalır. Otuz dereceye kadar olan eğrilikler genellikle yakınma yaratmaz, idrar akımının yönünü bozmaz ve izlemle takip edilir.

Otuz dereceyi aşan eğriliklerde durum değişir. Bu açıdan sonra gövdenin bakış yönü belirgin biçimde sapar, idrar akımı yönetilemez ve ergenlik döneminde işlev sorunu ortaya çıkar. Bu nedenle sınır değerin üzerindeki eğriliklerde onarımı gündeme getiririm. Değerlendirmeyi gözle yapılan tahminle sınırlı tutmam, çünkü deri kıvrımları açıyı olduğundan büyük ya da küçük gösterir. Ailelerin evde çektiği görüntü de bu nedenle yol gösterici olur. Yine de kesin açı ölçümünü ameliyat koşullarında yaparım.

Hipospadias Olmadan da Eğrilik Görülür mü?

Hipospadias olmadan da eğrilik görülür ve bu grup klinikte ayrı bir başlık oluşturur. Bu çocuklarda idrar deliği penisin ucundadır, sünnet derisi düzgün gelişmiştir ve bakışta tek bulgu gövdenin bükülmesidir. Yapı normal göründüğü için bulgu çoğu zaman gözden kaçar. Bebeklikte fark edilmeyen bu eğrilikler okul çağında ya da ergenlikte dikkat çeker.

Eğriliğin hipospadiasla birlikte bulunduğu grup ise daha sıktır. İdrar deliğinin ucunda olmadığı bu tabloyu, derecelendirmesini ve ameliyat zamanlamasını hipospadias başlığı altında ayrıca ele aldım. Birliktelik olduğunda eğrilik ve idrar kanalı aynı seansta değerlendirilir. Gövde düzgün görünüp yalnız deri dağılımı bozuksa tablo yine farklıdır. Penisin deri ve yağ dokusu içinde kalarak eğri görünmesi de ayrı bir durumdur; ayrıntıları gömülü penis başlığında yer alır. Bu üç tabloyu ayırmak tedavi kararını baştan belirler.

Muayene ve Gerekirse Hangi Değerlendirme Yapılır?

Muayene bu tabloda ilk ve en önemli adımdır; gerekirse ek değerlendirmeyi ameliyat koşullarında yaparım. İlk olarak gövdenin hangi yöne baktığını, bükülmenin gövdenin neresinden başladığını ve açının kabaca ne kadar olduğunu değerlendiririm. İdrar deliğinin yerine, sünnet derisinin dağılımına ve torbanın gövdeye tutunma yüksekliğine bakarım. Deri kıvrımlarını gererek gövdenin gerçek eksenini ortaya çıkarmaya çalışırım. İdrar akımını mümkünse yerinde görmek isterim.

Ailelerden sertleşme sırasında çekilmiş bir görüntü getirmelerini isterim, çünkü eğrilik en belirgin olarak o anda görülür. Bu görüntü hem açının yönünü hem büyüklüğünü anlamamı sağlar. Kesin ölçüm ise ameliyathanede yapılan yapay ereksiyon testi ile elde edilir. Bu testte penis kökü geçici olarak sıkıştırılır, gövdeye sıvı verilerek sertleşme oluşturulur ve açı doğrudan ölçülür. Testisleri, kasık bölgesini ve idrar yollarını da aynı değerlendirmeye katarım. Eşlik eden bir anomali kuşkusu varsa ultrason isterim.

Ameliyat Hangi Derecede ve Hangi Yaşta Yapılır?

Ameliyat kararını hangi derecede verdiğimi sorarsanız, otuz dereceyi aşan eğriliklerde onarımı planlarım ve zamanlamayı çocuğun yaşına göre belirlerim. Otuz dereceye kadar olan eğrilikler genellikle izlenir ve yakınma doğmadıkça girişim gerekmez. Sınırın üzerindeki eğriliklerde ise beklemek dokunun kendiliğinden uzamasını sağlamaz. İdrar akımının yönünü bozan eğrilikler de açıya bakılmaksızın onarım gerektirir.

Zamanlamada iki ayrı yol izlerim. Eğrilik hipospadiasla birlikteyse onarımı aynı seansta, bebeklik döneminde yaparım. Tek başına bulunan eğriliklerde işlemi okul öncesi döneme planlamayı tercih ederim, çünkü çocuk bu yaşta bölgeyi henüz kaygıyla sorgulamaz. Ergenlikte tanı konan olgularda ise gövdenin uzaması tamamlandıktan sonra karar vermek daha doğru olur. Kesinin yeri, kordanın nasıl çıkarıldığı ve gerekirse hangi destek dokusunun kullanıldığı hipospadias onarımı başlığı altında yer alır. Yöntem seçimini ameliyathanede ölçülen gerçek açıya göre yaparım.

Ameliyat Sonrası Sonuç Nasıl Değerlendirilir?

Ameliyat sonrası sonucu tek bir muayeneyle değil, uzun bir izlemle değerlendiririm. İlk günlerde gövdede ödem ve morarma bulunur, bu nedenle erken dönemde görünüm hakkında yorum yapmam. Ödemin çözülmesi birkaç hafta sürer ve gövde ancak bu süreden sonra gerçek biçimini alır. İlk değerlendirmeyi pansumanın açıldığı günde, ikinci değerlendirmeyi birinci ayda yaparım.

Üçüncü ve asıl değerlendirme gövdenin uzadığı dönemde yapılır. Ergenlikte gövde hızla uzadığı için o zamana kadar düzgün görünen bir peniste hafif bir eğrilik yeniden belirebilir. Bu olasılığı aileye işlem öncesinde anlatırım. Artık eğrilik kalan çocuklarda ikinci bir girişim gerekebilir. İdrar akımının yönünü, akımın gücünü ve kesi hattındaki iyileşmeyi her kontrolde değerlendiririm. İzlemi ergenlik tamamlanana kadar sürdürmeyi öneririm, çünkü sonucu belirleyen son dönem budur. Kontrollere gelirken varsa yeni çekilmiş bir görüntü getirmenizi isterim, böylece değişimi önceki kayıtla karşılaştırabilirim. Ailelerin bu izlemi yarıda bırakmaması, geç ortaya çıkan eğrilikleri zamanında yakalamamı sağlar.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Bebeğimin pipisi hafifçe aşağı bakıyor, ameliyat gerekir mi?
Yenidoğanlarda ve küçük bebeklerde hafif bir aşağı bükülme sık görülür. Bu görünüm gövdenin ve dokuların henüz kısa olmasıyla ilgilidir ve çocuk büyüdükçe azalır. Otuz dereceye kadar olan eğrilikler genellikle yakınma yaratmaz ve izlenir. Ameliyat kararını açının büyüklüğüne ve idrar akımının yönüne bakarak veririm.
Eğriliğin kaç derece olduğunu nasıl anlıyorsunuz?
Muayenede gövdenin bakış yönünü ve bükülmenin başladığı noktayı değerlendiririm. Deri kıvrımları açıyı olduğundan büyük ya da küçük gösterdiği için gözle yapılan tahmini kesin saymam. Ailelerin sertleşme sırasında çektiği görüntü yönü ve büyüklüğü anlamamı sağlar. Kesin ölçüm ise ameliyathanede yapay sertleşme oluşturularak yapılır.
Yapay ereksiyon testi nedir, ağrılı mı?
Bu test ameliyat sırasında, çocuk anestezi altındayken yapılır. Penis kökü geçici olarak sıkıştırılır ve gövdeye sıvı verilerek sertleşme oluşturulur. Böylece eğriliğin gerçek açısı ve yönü doğrudan ölçülür. Çocuk anestezi altında olduğu için işlem sırasında bir şey duymaz.
Hipospadias olmadan eğrilik olur mu?
Evet, bu grup klinikte ayrı bir başlık oluşturur. Bu çocuklarda idrar deliği ucundadır ve sünnet derisi düzgün gelişmiştir. Tek bulgu gövdenin bükülmesi olduğu için eğrilik çoğu zaman bebeklikte gözden kaçar. Okul çağında ya da ergenlikte dikkat çeken olgular bu gruptan çıkar.
Eğrilik ileride çocuğumun çocuk sahibi olmasını etkiler mi?
Onarım gövdenin dış dokularını ilgilendirir; testisler, kanallar ve hormon dizgesi bu işlemden etkilenmez. Bu nedenle üreme kapasitesi üzerinde bir etki beklenmez. Düzeltilmeyen ileri derecedeki eğriliklerde ise erişkin dönemde işlev zorluğu görülebilir. Bu yüzden sınır değerin üzerindeki eğrilikleri çocuklukta çözmeyi tercih ederim.
Ameliyat hangi yaşta yapılıyor?
Zamanlamayı eğriliğin tek başına mı yoksa hipospadiasla birlikte mi bulunduğuna göre belirlerim. Birliktelik varsa onarımı bebeklik döneminde ve aynı seansta yaparım. Tek başına bulunan eğrilikte işlemi okul öncesi döneme planlamayı tercih ederim. Ergenlikte tanı konan olgularda gövdenin uzaması tamamlandıktan sonra karar veririm.
Eğrilik kendiliğinden düzelir mi?
Bebeklikteki hafif bükülmeler büyümeyle birlikte azalır. Dokunun çekmesinden kaynaklanan eğrilikler ise kendiliğinden düzelmez, çünkü kısa kalan doku büyümeyle uzamaz. Gövde uzadıkça bu eğrilikler bazen daha belirgin hâle gelir. Bu nedenle ileri derecedeki eğriliklerde beklemenin yararı kalmaz.
Sünnet yapılmış olması onarımı güçleştirir mi?
Sünnet derisi onarımda örtü dokusu olarak kullanılabileceği için önceden çıkarılmış olması seçenekleri daraltır. Yine de gövde derisinden ve komşu dokulardan yararlanmak mümkündür. Bu nedenle eğriliği bulunan çocuklarda sünneti onarım planı belirlenmeden yapmamayı öneririm. Sünnet yapılmışsa bunu işlem öncesinde ayrıca değerlendiririm.
Ameliyattan sonra ne kadar sürede normal görünüme kavuşur?
İlk günlerde gövdede ödem ve morarma bulunur ve bu dönemde görünüm aldatıcıdır. Ödemin çözülmesi birkaç hafta sürer. Gövde ancak bu süreden sonra gerçek biçimini alır. Bu yüzden erken dönemde sonuç hakkında yorum yapmam.
Eğrilik ameliyattan sonra geri gelebilir mi?
Ergenlikte gövde hızla uzadığı için o zamana kadar düzgün görünen bir peniste hafif bir eğrilik yeniden belirebilir. Bu olasılığı işlem öncesinde ailelere açıkça anlatırım. Artık eğrilik kalan çocuklarda ikinci bir girişim gerekebilir. Bu nedenle izlemi ergenlik tamamlanana kadar sürdürmeyi öneririm.
Yana doğru olan eğrilik ile aşağı doğru olan eğrilik farklı mı?
Evet, nedenleri farklıdır. Aşağı doğru eğriliklerin başında alt yüzdeki çeken doku ve deri yetersizliği gelir. Yana eğriliklerde ise sertleşmeyi sağlayan iki silindirik yapının eşit uzunlukta gelişmemesi öne çıkar. Nedenin farklı olması onarım planını da değiştirir.
İdrarı eğri çıkıyor, bu eğrilikten mi kaynaklanıyor?
Akımın yönü gövdenin eksenine ve idrar deliğinin biçimine bağlıdır. Eğrilik belirginse akım da o yöne doğru sapar. Ancak idrar deliğindeki darlık ya da deri kıvrımı da akımı saptırabilir. Bu nedenle akımı mümkünse yerinde görmek ya da evde çekilmiş bir görüntüyle değerlendirmek isterim.
Ergenlikte fark edildi, geç mi kalındı?
Hayır, ergenlikte tanı konan olgularda da onarım yapılabilir. Bu dönemde gövde uzamasının tamamlanmasını beklemek sonucu daha güvenilir kılar. Ölçümü yine ameliyat koşullarında yapar ve yöntemi gerçek açıya göre seçerim. Karar vermeden önce gencin kendi yakınmasını da ayrıca dinlerim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Phimosis
  2. PubMed — Topical steroid treatment for phimosis
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Circumcision
  4. MedlinePlus — Circumcision