Kitle ve Kist Çıkarılması

Çocuklarda deri altında ya da yumuşak dokuda ele gelen oluşumların cerrahi olarak alınmasına kitle ve kist çıkarılması adı verilir. Bu girişimi hem tedavi hem de tanı amacıyla yaparım, çünkü çıkarılan dokunun incelenmesi tanıyı kesinleştirir. Ailelerin ilk sorusu, çocuğun uyutulup uyutulmayacağıdır. İkinci sırada ise patoloji sonucunun ne zaman çıkacağı merak edilir.

Hangi Kitleler Ameliyatla Çıkarılır?

Ameliyatla çıkardığım kitleler belirli özellikler taşır ve bu özellikleri aileye tek tek anlatırım. İlk grupta büyüme eğilimi gösteren oluşumlar yer alır; boyutu artan bir kitle izlemle çözülmez. İkinci grupta yineleyen iltihap geçiren kistler bulunur; bu kistlerde akıntı, kızarıklık ve ağrı dönem dönem geri döner. Üçüncü grupta giysi, gözlük ya da saç tarağı gibi etkenlerle sürekli sürtünen yerleşimler yer alır. Dördüncü grupta işlevi engelleyen yerleşimler bulunur; göz kapağında, eklem komşuluğunda ya da ağız içindeki oluşumlar bu gruba girer. Deri altındaki kist ve yağ dokusu kaynaklı oluşumların özelliklerini deri altı kist ve lipom başlığında ele aldım.

Niteliği muayene ve ultrasonla netleşmeyen bir kitleyi tanı amacıyla çıkarırım. Hızlı büyüyen, sert, dokuya sabitlenmiş ve ciltle yapışık bir kitlede ise önce ileri görüntüleme isterim. Bu tabloda izlenen basamakları ve aileye hangi aşamada ne anlatıldığını çocukta kanser şüphesi ve süreç başlığında topladım. Damar ve lenf kanallarından kaynaklanan doğumsal oluşumlar farklı yönetilir; bu grubu hemanjiom ve lenfanjiom sayfasında anlattım. Küçük, belirti vermeyen ve uzun süredir değişmeyen kitlelerde izlem seçeneğini aileyle birlikte değerlendiririm.

İşlem Nasıl Yapılır, Hangi Anestezi Kullanılır?

İşlemde kullanılan anestezi türü kitlenin yerine, boyutuna ve çocuğun yaşına göre değişir. Yüzeyel ve küçük oluşumlarda bölgesel uyuşturma yeterli olur; bölgeye önce uyuşturucu krem uygulanır, sonra enjeksiyonla derinlik sağlanır. Küçük yaş grubunda, derin yerleşimli ya da çok sayıda oluşumda genel anestezi altında çalışmayı yeğlerim. Kesiyi deri çizgilerine ve doğal kıvrımlara uyacak biçimde planlarım, böylece iz daha az belli olur. Kistin kapsülüyle birlikte bütün hâlinde çıkarılması işlemin en önemli kuralını oluşturur. Kapsülün bir bölümü geride kalırsa oluşum aynı yerde yeniden belirir.

İltihaplı dönemde kist çıkarmam, çünkü kapsül bu dönemde kolayca parçalanır. Böyle bir durumda önce iltihabı tedavi eder, kesin girişimi sonraya planlarım. Derin bir boşluk kalırsa dokular kat kat kapatılır ve gerekirse kısa süreli bir boru yerleştirilir. Yüz bölgesinde ince dikiş kullanır ve dikişleri erken alırım. Oluşumun çevresindeki sağlam dokuyu olabildiğince korur, gereksiz geniş kesiden kaçınırım. İşlem sonunda çıkarılan dokuyu aileye gösterir, nasıl bir yapıyla karşılaştığımı anlatırım.

Aynı Gün Taburcu Olunur mu?

Aynı gün taburculuk bu girişimlerin çoğunda mümkündür. Yüzeyel ve küçük oluşumlar günübirlik işlem olarak planlanır; çocuk işlemden birkaç saat sonra eve döner. Bölgesel uyuşturma ile yapılan girişimlerden sonra gözlem süresi daha da kısalır. Genel anestezi alan çocuklar uyanma odasında izlenir, bulantısı geçtikten ve sıvı alabildikten sonra taburcu edilir. Çıkışta ağrı kesici planı ve yara bakımı yazılı olarak verilir.

Bazı çocuklarda bir gece gözlem isterim. Çok küçük bebekler, ek hastalığı bulunan çocuklar ve derin yerleşimli geniş girişim yapılanlar bu gruba girer. Bölgeye akış sağlayan bir boru yerleştirilmişse de yatış gerekir. Yatış kararını ameliyat öncesinde değil, işlem bitiminde kesinleştiririm. Günübirlik planlanan girişimlerde bile bu olasılığı aileye önceden anlatırım, böylece hazırlıksız kalınmaz. Taburculuk öncesinde ağrı kesici kullanımını ve kontrol gününü yazılı olarak veririm.

Patoloji Sonucu Ne Zaman Çıkar, Nasıl Anlatılır?

Patoloji sonucu genellikle bir ile iki hafta içinde çıkar. Çıkarılan her dokuyu incelemeye gönderirim; boyutu küçük olan oluşumlar da buna dâhildir. Patoloji incelemesi dokunun yapısını, sınırlarını ve varsa iltihap bulgularını gösterir. Bazı olgularda ek boyama yöntemleri gerekir ve bu durumda süre uzar. Sonucu telefonla değil, kontrol muayenesinde yüz yüze aktarmayı yeğlerim. Böylece soruları aynı görüşmede yanıtlayabilirim.

Sonucu aileye anlatırken raporu birlikte okur, terimlerin anlamını açıklarım. Çocuğa ise yaşına uygun, kaygı yaratmayan bir dille anlatırım. Sonuç beklenenden farklı çıkarsa izlenecek basamakları aynı görüşmede planlarım. Sonuç gelmeden güvence vermem, çünkü varsayıma dayalı bir söz ailenin güvenini zedeler. Sonucun gecikmesi kötü bir işaret anlamına gelmez; ek inceleme gerektiren olgularda süre doğal olarak uzar. Rapor elime geçtiğinde sizi beklemeden arar, görüşme günü belirlerim.

Yara Bakımı ve İz Nasıl Yönetilir?

Yara bakımının temeli kesi bölgesinin temiz ve kuru tutulmasıdır. İlk günlerde bölge kapalı kalır ve pansumanı belirttiğim sıklıkta değiştirmenizi isterim. Üzerindeki bant çıkarıldıktan sonra duş almakta sakınca görmem; bölgenin sabunlu suyla hızlıca yıkanıp iyice kurulanması yeterlidir. Küvette uzun süre oturmayı ve havuza girmeyi ilk iki hafta önermiyorum. Dikişler yerleşim yerine göre birkaç gün ile iki hafta arasında alınır. Kızarıklık, akıntı, ısı artışı ve giderek artan ağrı yara iltihabını düşündürür ve beklemeden başvuru gerektirir.

İz yönetimi dikişler alındıktan sonra başlar. İzler ilk haftalarda pembe ve hafif kabarık görünür, aylar içinde soluklaşır. İlk altı ay boyunca bölgeyi güneşten korumanızı isterim, çünkü güneş renk koyulaşmasına yol açar. Kabarık iz oluşturma eğilimi olan çocuklarda baskı uygulayan bantlar ve destekleyici bakım ürünleri işe yarar. Bu çocuklarda kontrolleri sıklaştırır, izin seyrini birlikte izlerim.

Tekrarlama Olasılığı Nedir?

Tekrarlama olasılığı kitlenin türüne ve çıkarılma biçimine bağlıdır. Kapsülü bütün hâlinde çıkarılmış bir kistin aynı yerde yeniden belirmesi beklenmez. Yineleme en çok iltihaplı dönemde çıkarılan kistlerde görülür, çünkü bu dönemde kapsül parçalanır ve bir bölümü geride kalır. Birden çok odak içeren oluşumlarda da yeni odakların zaman içinde belirmesi gündeme gelir. Boyun orta hattındaki kanal artığı kistlerde yalnız kesenin alınması yetmez; kanalın tümü ve komşu kemik parçası birlikte çıkarılmalıdır. Bu kuralın atlanması bu grupta yinelemenin bilinen nedenini oluşturur.

Kontrol muayenelerinde eski kesi bölgesini ve çevresini elle inceleyerek değerlendiririm. Yeni bir şişlik, sertlik ya da akıntı fark ederseniz kontrol zamanını beklemeden başvurun. Erken fark edilen bir yineleme küçük bir girişimle çözülür. Yineleyen olgularda girişim öncesinde ultrason isterim, böylece oluşumun sınırlarını önceden görürüm. İkinci girişimde kesiyi biraz daha geniş planlar, çevredeki dokuyu da değerlendiririm. Çıkarılan dokuyu yine incelemeye gönderir, sonucu aynı titizlikle gözden geçiririm.