Yenidoğan Sünneti

Yenidoğan sünneti, bebeğin yaşamının ilk haftalarında lokal anestezi altında yapılan bir cerrahi girişimdir. Aileler bu dönemin uygun olup olmadığını genellikle taburcu olurken ya da ilk kontrolde sorar. Bu haftalarda doku hızlı iyileşir, kanama eğilimi azdır ve bebekte işlemle ilgili bir bellek oluşmaz. Buna karşın her bebek bu dönem için uygun değildir ve kararı muayeneden sonra veririm.

Yenidoğan Sünneti Hangi Günlerde Yapılır?

Yenidoğan sünneti için elverişli aralık, doğumdan sonraki ilk günler ile ilk haftaların sonu arasında yer alır. İlk yirmi dört ile kırk sekiz saatte bebeğin dolaşımı ve beslenmesi henüz oturmadığı için bu ilk saatleri beklerim. K vitamini uygulamasının yapılmış olmasını ve bebeğin emzirmeye geçmiş olmasını isterim. Bu koşullar sağlandığında işlemi ilk haftalar içinde planlarım.

Bu aralığın elverişli olmasının birkaç nedeni vardır. Deri ve damar yapıları küçük olduğu için kanama miktarı azdır. Lokal anestezi yeterli olur, bu nedenle bebeğin genel anestezi almasına gerek kalmaz. Bez kullanımı sürdüğü için yara örtüsünü yerinde tutmak kolaylaşır.

Dönem geçtikçe işlem koşulları değişir. Bebek büyüdükçe hareketlenir, deri kalınlaşır ve lokal anestezi tek başına yetersiz kalır. Altıncı aydan sonra girişim çoğunlukla kısa süreli genel anestezi altında planlanır. Bu nedenle ilk haftaları kaçıran ailelere telaşa kapılmak yerine uygun dönemi beklemelerini öneririm.

Nasıl Yapılır, Hangi Anestezi Kullanılır?

Yenidoğanda işlem lokal anestezi altında yapılır ve genellikle penis kökü çevresine verilen bölgesel bir blok kullanılır. Bebeği ısıtmalı bir masada, kolları ve bacakları güvenli biçimde sabitlenmiş durumda hazırlarım. Bölgeyi antiseptikle temizleyip steril örtüyle sınırlarım. Deri ile glans arasındaki fizyolojik yapışıklığı nazikçe ayırırım.

Çıkarılacak deri miktarını önceden işaretlerim, çünkü yenidoğanda birkaç milimetrelik fark sonuçta görülür. Deri çıkarıldıktan sonra kanama noktalarını denetlerim ve gereken yere eriyebilen dikiş koyarım. Yenidoğanda kullanılan teknikler birbirinden farklıdır; hangi yöntemin hangi bebekte seçildiğini sünnet yöntemleri başlığında karşılaştırdım. İşlem bitiminde bölgeyi koruyucu bir örtüyle kapatırım.

Lokal anestezinin nasıl verildiğini ve genel anestezinin hangi yaşta gündeme geldiğini sünnette anestezi sayfasında anlattım. Yüzeysel uygulanan uyuşturucu kremler tek başına yeterli olmaz. Bu kremler yalnız iğne girişinin rahatsızlığını azaltmak için destek olarak kullanılır. Bebeği işlem boyunca izlerim ve emzirmeyle sakinleşmesini sağlarım.

İşlem Ne Kadar Sürer?

İşlem, ailelerin beklediği kadar uzun sürmez. Cerrahi bölümün kendisi genellikle on beş ile yirmi dakika arasında tamamlanır. Hazırlık, anestezinin etkisini beklemek ve sonrasındaki denetim eklendiğinde odada geçen toplam süre yarım saati biraz aşar. Bu süre bebeğin boyutuna, deri yapışıklığının derecesine ve seçilen tekniğe göre değişir.

Aileye verdiğim randevu saatiyle çıkış saati arasında daha uzun bir süre geçer. Bebeğin tartılması, muayenesi ve onam görüşmesi işlemden önce tamamlanır. İşlemden sonra bebeği bir süre gözlem altında tutarım. Bu gözlemde kanama olup olmadığına ve bebeğin idrar yapıp yapmadığına bakarım.

Lokal anestezi ile yapılan bir girişimde bebek işlemden kısa süre sonra emzirilebilir. Emzirme hem bebeği sakinleştirir hem de kan şekeri dengesini korur. Beklenmeyen bir durum yoksa bebek aynı gün evine döner. Yatarak izlem gereken bebekleri ise beslenmesi ve genel durumu düzelene kadar taburcu etmem.

Bebek Ağrı Duyar mı, Ağrı Nasıl Kontrol Edilir?

Bebek ağrı duyar; yenidoğanın ağrıyı algılamadığı görüşü artık geçerli değildir. Bu nedenle işlemi ağrı denetimi olmadan yapmam. Ağrı kontrolü üç basamakta yürür. İlk basamakta bölgeye lokal anestezik verilir ve bebek işlem sırasında ağrı duymaz.

İkinci basamakta bebeğin stresini azaltan basit önlemleri uygularım. Masanın ısıtılması, bebeğin sarılarak sabitlenmesi, emzik verilmesi ve işlem öncesinde şekerli su damlatılması bu önlemler arasındadır. Annenin odada bulunması ve işlemden hemen sonra emzirmesi bebeği belirgin biçimde sakinleştirir.

Üçüncü basamak, işlem sonrasındaki ilk günleri kapsar. Lokal anestezinin etkisi geçtikten sonra bebek bir ya da iki gün süreyle hafif bir rahatsızlık duyar. Bu dönemde yaşa ve kiloya uygun ağrı kesiciyi öneririm, dozunu ve aralığını yazılı olarak veririm. Bebeğin sürekli ve sakinleştirilemeyen bir ağlaması varsa bunu olağan kabul etmem. Bu tablo kanama, ödem ya da örtünün çok sıkı olmasıyla ilgili olabilir.

Sonrasında Bakım ve İyileşme Nasıl Yürür?

İşlem sonrasında bakım basittir, ancak düzenli uygulanması gerekir. Yara bakımı ilk kırk sekiz saatte örtünün yerinde tutulmasıyla başlar. Örtü ıslanmadıkça değiştirilmez. Kırk sekiz saatin sonunda ılık suyla yapılan kısa bir banyo örtünün kolayca ayrılmasını sağlar.

Örtü yapışmışsa zorlayarak çekmeyin. Ilık su içinde birkaç dakika beklemek yapışıklığı çözer. Sonraki günlerde bölgeyi günde bir kez ılık suyla yıkayıp kurulamanızı ve önerdiğim merhemi ince bir tabaka hâlinde uygulamanızı isterim. Bezi sık değiştirmek, idrar ve dışkının yarayla temasını azaltır.

İyileşme sırasında bölgede hafif şişlik, pembe bir görünüm ve ince sarı bir tabaka oluşur. Bu görünüm enfeksiyon değildir ve birkaç gün içinde geriler. Yenidoğanda yara genellikle bir hafta içinde kapanır, son görünüm ise birkaç hafta içinde oturur. Beşinci ya da altıncı günde bir kontrol yaparım, üçüncü hafta sonunda son değerlendirmeyi tamamlarım. Örtüyü ıslatacak kadar süren kanama, ilerleyen şişlik, kötü kokulu akıntı, ateş ve altı saati aşan idrar yapamama beklemeden başvuru gerektirir.

Sarılık, Kilo Kaybı veya Prematürelik Varsa Ertelenir mi?

Sarılık, kilo kaybı ve prematürelik yenidoğan sünnetini erteleten en sık üç nedendir. Tedavi gerektiren düzeyde sarılığı olan bebekte işlemi beklerim. Bu dönemde bebeğin beslenmesi ve genel durumu yakın izlem ister, bu nedenle planlı bir girişim için uygun bir zaman değildir. Sarılık geriledikten ve bebek kilo almaya başladıktan sonra muayeneyi yeniden yaparım.

Doğum sonrası ilk günlerde bebeklerin bir bölümünde fizyolojik bir kilo kaybı görülür. Bu kayıp beklenen sınırı aşarsa ya da bebek yeniden kilo almaya başlamamışsa işlemi öne almam. Beslenmenin oturması ve kilo eğrisinin yukarı dönmesi, iyileşme için gereken koşulu sağlar.

Otuz yedi haftadan önce doğan bebeklerde deri ve damar yapıları daha incedir. Bu bebeklerde ısı düzenlemesi de henüz tam gelişmemiştir, bu nedenle düzeltilmiş yaşın uygun döneme gelmesini beklerim. Kanama bozukluğu öyküsü, etkin bir enfeksiyon ya da yoğun bakım izlemi de erteleme nedenidir. İdrar deliğinin penis ucunda olmadığı bebeklerde ise erteleme değil, girişimden vazgeçme söz konusudur; bu bebeklerde deri onarımda kullanılacağı için hipospadiasta sünnet başlığındaki yaklaşımı izlerim.