İçeriğe geç
Çocuk Cerrahisi Uzmanı · 0–18 yaş 0312 911 77 77 Pazartesi – Cuma · 09.00 – 18.00
Randevu Al
Ameliyatlar

Fıtık ve Karın Duvarı

Çocuklarda kasık, göbek ve su fıtığı ameliyatlarını hangi ölçütlere göre planladığımı, anestezi ve iyileşme düzenini bir arada anlattım.

Karın duvarı fıtıkları, çocuk cerrahisinde en sık ameliyat edilen grubu oluşturur. Kasık, göbek ve göbek üstü açıklıklarının onarımları ile torbada sıvı biriken tabloların cerrahisi aynı anatomik mantığa dayanır. Ailelerin ortak sorusu, hangi fıtığın beklenebileceği ve hangisinin kapatılması gerektiğidir. Yanıt açıklığın yerine ve kendiliğinden kapanma olasılığına göre değişir. Ameliyat türleri farklı görünse de hepsinde amaç, kapanmadan kalmış bir yolu kapatmaktan geçer.

Fıtık Ameliyatları Hangi Durumlarda Gerekir?

Fıtık ameliyatları, karın duvarındaki bir açıklığın kendiliğinden kapanmayacağı anlaşıldığında gerekir. Kasık bölgesindeki fıtıklarda bu açıklık hiç kapanmaz, bu yüzden tanı konduğunda işlemi planlarım. Göbek fıtıklarında ise halka yıllar içinde kapanabildiği için bir süre izlem yapılır. Açıklığın bir kez sıkışmış olması, yaşa ve türe bakmadan ameliyat gerekçesi sayılır. Sıkışma tablosunun nasıl ilerlediğini ve hangi bulgularda beklenmeyeceğini boğulmuş fıtık sayfasında anlattım. Karın duvarının gelişimi ve fıtık türlerinin tamamı karın duvarı ve fıtıklar bölümünde yer alır. Bağ, korse ya da madeni para gibi dıştan baskı uygulayan yöntemler hiçbir fıtığı kapatmaz. Ameliyat kararını çocuğun yaşı, açıklığın yeri ve çapı ile eşlik eden hastalıkları birlikte belirler. Her çocuk için planı ailenin izlem olanaklarını da hesaba katarak kurarım.

Kasık Fıtığında Açık ve Kapalı Yöntem Nasıl Seçilir?

Kasık fıtığında açık ve kapalı yöntem arasındaki seçim, fıtığın tarafına ve çocuğun öyküsüne bağlıdır. Tek taraflı fıtıklarda kasık kıvrımından yapılan onarımı yeterli bulurum; adımlarını kasık fıtığı ameliyatı başlığında anlattım. İki taraflı fıtıkta ve daha önce onarılmış tarafta yeniden fıtık çıktığında karın içinden yaklaşmayı tercih ederim. Kameralı onarımın nasıl yapıldığını laparoskopik kasık fıtığı onarımı sayfasında ayrıntılı olarak aktardım. Her iki yöntemde de amaç, karın boşluğu ile kasık arasındaki yolu kapatmaktan geçer. Kesenin karın boşluğuna açıldığı yerden bağlanmasına yüksek bağlama denir ve bu adım her iki yolda da ortaktır. Hastalığın belirtileri ile tanı adımları kasık fıtığı sayfasında yer alır. Çocukta karın duvarına yama konmaz, çünkü sorunun kökeni kas zayıflığı değildir. Yöntem tartışmasını ameliyat öncesi görüşmede aileyle birlikte yürütürüm.

Göbek ve Epigastrik Fıtıkta Yaklaşım Nasıl Değişir?

Göbek ve epigastrik fıtıkta yaklaşım, açıklığın kendiliğinden kapanma olasılığına göre değişir. Göbek halkasındaki açıklıkların büyük bölümü ilk yıllarda kapanır; izlem ölçütlerini göbek fıtığı sayfasında anlattım. Okul öncesi dönemde kapanmayan fıtıklarda onarımı planlarım. İşlemin adımlarını ve göbeğin iyileşme sonrası görünümünü göbek fıtığı ameliyatı başlığında aktardım. Göbeğin üstünde, orta çizgi boyunca oluşan açıklıklar ise kendiliğinden kapanmaz. Bu nedenle epigastrik fıtık saptanan çocuklarda bekleme önerilmez. Her iki onarımda da sağlam kas kılıfı karşı karşıya getirilerek dikişle kapatılır. Kesi göbeğin doğal kıvrımına yerleştirildiği için iz katlantının içinde kalır. İki tablo karışabildiği için muayenede açıklığın yerini parmakla belirlerim.

Su Fıtığı ve Kord Kistinde Ameliyat Ne Zaman Yapılır?

Su fıtığı ve kord kistinde ameliyat zamanı, sıvının geldiği kanalın açık kalıp kalmamasına bağlıdır. Torbada biriken sıvının ilk yaş içinde gerilemesi sık görülür. Bir yaşından sonra süren keselerde onarımı planlarım; işlemin adımlarını hidrosel ameliyatı başlığında anlattım. Sıvının gün içinde artıp gece azaldığı tablolarda kanal açık olduğu için beklemeyi kısaltırım. Sıvının yalnız kasık kanalı içinde sınırlı kaldığı kord kisti tablosunda kendiliğinden gerileme seyrek kalır. İğneyle boşaltma çocukta kalıcı sonuç vermediği için bu yolu önermiyorum. Onarımda kanal karın boşluğuna açıldığı yerden bağlanır ve biriken sıvı boşaltılır. Kasık fıtığı ile aynı kanalı paylaştıkları için iki tablo bir arada bulunabilir. Bu olasılığı ameliyat öncesi görüşmede aileye önceden anlatırım.

Fıtık Ameliyatlarında Anestezi ve Yatış Nasıl Planlanır?

Fıtık ameliyatlarında anestezi ve yatış düzeni birbirine benzer. Anestezi genel anestezidir ve çocuk işlem boyunca uyur. Ameliyat öncesi açlık süresini anestezi ekibi çocuğun yaşına göre belirler. Katı gıdalar için verilen süre en uzun, berrak sıvılar için en kısa olur. Çocukların çoğu günübirlik cerrahi düzeninde işlemden birkaç saat sonra evine gider. Taburculuk için çocuğun uyanık olması, ağrısının denetim altında bulunması ve sıvı alabilmesi beklenir. Prematüre doğan bebeklerde solunum izlemi gerektiği için bir gece gözlem planlanır. Kalp ya da akciğer sorunu olan çocuklarda ameliyat öncesi değerlendirme daha geniş tutulur. Etkin bir solunum yolu enfeksiyonu varsa ameliyat tarihi öteye alınır.

İyileşme ve Kreşe Dönüş Süreci Nasıl İlerler?

İyileşme ve kreşe dönüş süreci fıtık onarımlarında hızlı ilerler. İlk gün çocuk uykulu ve isteksiz görünebilir. Ağrı kesiciyi ilk iki gün düzenli aralıklarla veririm, sonrasında gerektikçe kullanılır. Yara örtüsü birkaç gün içinde açılır ve bölge kuru tutulur. Banyo için su geçirmeyen bir örtü kullanılmazsa iki ya da üç gün beklenir. Beslenmede kısıtlama gerekmez, bebeklerde emzirme hemen sürdürülür. Kabızlık karın içi basıncını artırdığı için sıvı alımını artırmanızı öneriyorum. Kreşe ya da okula dönüş birkaç gün içinde mümkün olur. Trambolin, bisiklet ve temas içeren sporlar için iki ya da üç hafta beklenir. Kontrol muayenesini ameliyattan birkaç hafta sonra planlarım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Çocuklarda hangi fıtıklar ameliyatsız kapanır?
Göbek halkasındaki açıklıkların büyük bölümü karın duvarı geliştikçe kendiliğinden kapanır. Buna karşılık kasık bölgesindeki fıtıklarda açıklık kapanmaz, çünkü orada sorun karın zarının kapanmamış bir cebidir. Göbeğin üstünde, orta çizgi boyunca oluşan açıklıklar da kendiliğinden kapanmaz. Torbada biriken sıvının ise ilk yaş içinde gerilemesi sık görülür. Hangi grupta olduğunuzu muayenede netleştirir ve buna göre bekleme ya da ameliyat kararı veririm.
Fıtık korsesi ya da bağ kullanmak işe yarar mı?
Dıştan baskı uygulayan araçların hiçbir fıtığı kapattığını gösteren bir dayanak yoktur. Bu araçlar açıklığı daraltmaz, yalnız deride tahriş ve bazen yara oluşturur. Bölgeyi kapattığı için sıkışma gibi ciddi bir durumu fark etmenizi de güçleştirir. Göbekte kullanılan madeni para ve sargı uygulamaları da aynı gruba girer. Bu nedenle hiçbir fıtık türünde bu yöntemleri önermiyorum.
Fıtık ameliyatlarının hepsi günübirlik mi yapılıyor?
Bu gruptaki onarımların büyük bölümü günübirlik düzende tamamlanır. Çocuk sabah gelir, işlem sonrası uyanma odasında izlenir ve birkaç saat içinde evine döner. Prematüre doğan bebeklerde solunum izlemi gerektiği için bir gece gözlem planlanır. Kalp ya da akciğer sorunu bulunan çocuklarda da aynı yaklaşımı izlerim. Sıkışmış bir fıtık nedeniyle acil yapılan onarımlarda yatış süresi uzayabilir.
Ameliyattan önce hangi tetkikler isteniyor?
Fıtık tanısı için ileri bir tetkike genellikle gerek kalmaz, çünkü tanı muayeneyle konur. Ameliyat kararı verildiğinde istenen tetkikler hastalığı göstermek için değil, anesteziye hazırlık içindir. Bu tetkiklerin kapsamı çocuğun yaşına ve varsa ek hastalığına göre değişir. Kuşkulu durumlarda ya da torbadaki sıvıyla ayrım gerektiğinde ultrasondan yararlanırım. Hangi tetkikin gerektiğini ameliyat öncesi görüşmede açıkça bildiririm.
Çocuğumda yama kullanılacak mı?
Çocukta karın duvarına yama konmaz. Erişkindeki fıtığın nedeni zayıflayan kas dokusudur, bu yüzden orada desteğe gerek duyulur. Çocukta ise açıklık doğumsaldır ve çevresindeki doku sağlamdır. Bu nedenle açıklık ya bağlanarak ya da sağlam tabakalar karşı karşıya getirilerek kapatılır. Ek bir malzemeye gerek kalmadığı için işlem de kısa sürer.
Birden fazla fıtık varsa aynı ameliyatta onarılır mı?
Aynı anestezi altında birden fazla onarımın yapılması çoğu zaman uygundur. İki taraflı kasık fıtığında her iki taraf tek seansta kapatılır. Göbek fıtığı ile kasık fıtığının bir arada bulunduğu çocuklarda da iki işlemi birleştiririm. Bu yaklaşım çocuğun ikinci kez anestezi almasını önler. İşlemlerin toplam süresi uzarsa planı aileyle birlikte yeniden gözden geçiririm.
Hangi belirtide ameliyatı beklemeden acile gitmeliyim?
Kasıkta ya da göbekte sertleşen, geri itilemeyen ve ağrılı bir şişlik beklemeden değerlendirme gerektirir. Şişlik üzerindeki derinin kızarması ya da morarması aynı gruba girer. Yeşil renkli kusma, karında şişkinlik, gaz ve dışkı çıkaramama da acil bulgulardır. Susmayan ve sakinleştirilemeyen ağlama tek başına bile başvuru için yeterlidir. Bu durumda çocuğa yiyecek ve içecek vermemenizi, şişliği de zorlayarak itmemenizi isterim.
Ameliyat sonrası çocuğumun beslenmesi değişir mi?
Beslenmede özel bir kısıtlama gerekmez. Uyanma sonrasında önce sıvı verilir, bulantı yoksa hafif gıdalara geçilir. Bebeklerde emzirme en kısa sürede sürdürülür. Kabızlık karın içi basıncını artırdığı için sıvı alımını artırmanızı ve posalı besinleri sürdürmenizi öneriyorum. Birkaç gün dışkılama olmazsa bana bildirmenizi isterim.
Okula ve spora dönüş ne kadar sürer?
Kreşe ya da okula dönüş çoğu çocukta birkaç gün içinde mümkün olur. Dönüş ölçütüm, ağrının geçmesi ve çocuğun kendini iyi hissetmesidir. Trambolin, bisiklet ve temas içeren sporlar için iki ya da üç hafta beklenmesini isterim. Karın kaslarını zorlayan hareketlerde bu süre göbek onarımlarında biraz daha uzun olur. Tam dönüş iznini kontrol muayenesinde veririm.
Kapalı yöntem her fıtık türünde uygulanıyor mu?
Kameralı onarım özellikle kasık fıtıklarında gündeme gelir. İki taraflı fıtıkta, daha önce onarılmış tarafta yeniden fıtık çıktığında ve hangi tarafta fıtık olduğu belirsiz olgularda bu yolu öne alırım. Göbek ve göbek üstü fıtıklarda ise kesi küçük olduğu için açık onarım yeterli kalır. Torbada biriken sıvının onarımı da kasık kıvrımından yapılır. Yöntem seçimini her çocuk için ayrı değerlendiririm.
Ameliyat izleri kalıcı olur mu?
Her kesi bir iz bırakır, ancak bu gruptaki kesiler doğal deri çizgilerine yerleştirilir. Kasık onarımlarında iz kıvrımın içinde, göbek onarımlarında katlantının içinde kalır. İlk haftalarda kırmızı ve hafif kabarık görünen çizgi aylar içinde soluklaşır. Güneşe açık bırakılmayan izler daha iyi iyileşir. Kameralı onarımda ise izler milimetrik noktalar hâlinde kalır.
Fıtık ameliyatından sonra tekrar olur mu?
Nüks bu gruptaki onarımlarda seyrek görülür. Olasılığı artıran durumlar arasında sıkışmış fıtık nedeniyle acil koşullarda yapılan onarım ve çok küçük bebeklerde dokunun inceliği bulunur. Israrlı kabızlık, kronik öksürük ve yara enfeksiyonu da iyileşmeyi zorlar. Bu nedenle ameliyat sonrası ilk haftalarda bağırsak düzenini yakından izlerim. Aynı bölgede yeniden kabarıklık fark edilirse muayene gerekir.
Kontrol muayenesine kaç kez gelmemiz gerekir?
Kontrol muayenesini ameliyattan birkaç hafta sonra planlarım. Bu görüşmede kesi yerini, karşı tarafı ve erkek çocuklarda testisin yerleşimini değerlendiririm. Çoğu çocukta tek kontrol yeterli olur ve aktiviteye tam dönüş iznini orada veririm. Sıkışmış fıtık nedeniyle ameliyat edilen çocuklarda izlem daha uzun sürer. Arada bir sorun çıkarsa randevu beklemeden başvurmanızı isterim.