İçeriğe geç
Çocuk Cerrahisi Uzmanı · 0–18 yaş 0312 911 77 77 Pazartesi – Cuma · 09.00 – 18.00
Randevu Al
Ameliyatlar

Testis ve Penis

Çocuklarda testis ve penis ameliyatlarını hangi yaşta planladığımı, acil girişim gerektiren tabloyu ve sonrasındaki bakımı anlattım.

Testis ve penis ameliyatları, çocuk cerrahisinin en sık uygulanan girişimleri arasında yer alır. Bu alandaki işlemlerin bir bölümü bebeklik döneminde planlanırken, bir bölümü ergenlikte gündeme gelir. Aralarında saatler içinde yapılması gereken acil bir girişim de bulunur. Ailelerin ortak sorusu, hangi tablonun beklenebileceği ve hangisinin beklemeden ameliyat gerektirdiğidir. Yanıt tablonun türüne ve dokunun zarar görme hızına göre değişir.

Testis ve Penis Ameliyatları Hangi Başlıkları Kapsar?

Testis ve penis ameliyatları, torba ile penis bölgesindeki doğumsal ya da sonradan gelişen sorunların cerrahi onarımını kapsar. Bu alandaki ilk grup, testisin torbaya inmemiş olmasıdır; onarımını orşiopeksi sayfasında anlattım. Testis karın içinde kalmışsa kameralı yaklaşım gerekir ve bu yolu laparoskopik orşiopeksi başlığında aktardım. İkinci grup, ani başlayan ve aynı gün girişim gerektiren ağrılı tablolardan oluşur. Üçüncü grup, ergenlikte fark edilen toplardamar genişlemesidir ve planlı bir girişimle onarılır. Penis bölgesindeki onarımların başında idrar deliğinin yer değişikliği gelir; işlemi hipospadias onarımı başlığında aktardım. Penisin deri altında gömülü kalması ayrı bir onarım gerektirir ve bunu gömülü penis onarımı sayfasında anlattım. Bu bölgedeki hastalıkların belirtileri ve tanı adımları testis ve skrotum bölümünde yer alır. Sünnet derisi ile penis sorunlarının tamamı ise penis ve sünnet derisi bölümünde toplanır.

İnmemiş Testiste Ameliyat Nasıl Planlanır?

İnmemiş testiste ameliyat, bebeklik döneminde planlanır. Testisin ilk aylarda kendiliğinden inme olasılığı bulunduğu için doğumdan hemen sonra girişim yapılmaz. Altı aydan sonra iniş beklentisi azalır ve işlem gündeme gelir. Birinci yaş dolmadan onarımı tamamlamayı tercih ederim, çünkü dokunun ısı ortamından etkilenmesi zamanla artar. Ameliyatta testis kasık kanalından serbestleştirilir ve torbaya indirilir. Testisin torbaya tespiti, doku için hazırlanan bir cebin içine yerleştirilmesiyle sağlanır. Elle ve ultrasonla bulunamayan testislerde karın içine kamerayla bakılır. Karın içinde yüksek yerleşimli testislerde işlem iki aşamaya bölünebilir. Tablonun kendisini ve izlem ölçütlerini inmemiş testis sayfasında anlattım.

Acil Girişim Gerektiren Tablo Hangisidir?

Acil girişim gerektiren tablo, torbada ani başlayan şiddetli ağrıyla ortaya çıkar. Bu tabloda testisin kendi damarı çevresinde dönmesi söz konusudur. Damar burulması dokunun kanlanmasını kestiği için saatler önem taşır. Ağrıya bulantı, kusma ve yürümekte zorlanma eşlik edebilir. Kuşku varsa tetkik için zaman harcanmaz ve çocuk ameliyathaneye alınır. Girişimde torba açılır, dönmüş testis düzeltilir ve dolaşımın geri dönmesi beklenir. Testis canlı kalırsa dönmeyi önleyecek biçimde tespit edilir. Karşı testis de aynı seansta tespit edilir, çünkü aynı yatkınlık iki tarafta birlikte bulunur. Girişimin ayrıntılarını testis torsiyonu ameliyatı başlığında, tablonun belirtilerini ise testis torsiyonu sayfasında anlattım.

Varikoselde Ameliyat Kararı Hangi Bulgulara Dayanır?

Varikoselde ameliyat kararı tek bir bulguya değil, izlem sırasındaki değişime dayanır. Ergenlik döneminde fark edilen damar genişlemelerinin büyük bölümü izlemle yönetilir. Kararı öne çeken en önemli bulgu, etkilenen taraftaki testisin boyutunun geride kalmasıdır. Ağrının günlük yaşamı etkilemesi de girişimi gündeme getirir. Elle bakıldığında belirgin biçimde genişlemiş damarlar ek bir ölçüt oluşturur. Ameliyatta genişlemiş toplardamarlar bağlanır ve kanın geri kaçışı engellenir. Atardamar ile lenf kanallarının korunması işlemin en kritik adımı sayılır. Yöntemin ayrıntılarını varikoselektomi sayfasında anlattım. Tablonun belirtileri ve izlem aralıkları varikosel başlığında yer alır.

Penis Ameliyatlarında Yaş ve Zamanlama Nasıl Belirlenir?

Penis ameliyatlarında yaş ve zamanlama, dokunun boyutuna ve çocuğun gelişim dönemine göre belirlenir. İdrar deliğinin yer değişikliğinde onarımı bebeklik döneminde planlarım. Bu dönemde doku iyileşmesi hızlı ilerler ve çocuk işlemi hatırlamaz. Tuvalet eğitimi öncesinde tamamlanan onarımlar çocuğun uyumunu da kolaylaştırır. Eğriliğin belirgin olduğu ya da deliğin çok geride yerleştiği olgularda işlem iki aşamaya bölünebilir. Sünnet derisi onarımda kullanılacağı için bu çocuklarda sünnetin önceden yapılmamasını isterim. Gömülü penis onarımında ise kilo durumu ve deri miktarı zamanlamayı etkiler. Tablonun kendisini ve ailelerin sık sorduğu konuları hipospadias sayfasında anlattım. Her iki onarımda da işlem sonrası idrar akımının izlenmesi önem taşır.

Ameliyat Sonrası Bakımda Nelere Dikkat Edilir?

Ameliyat sonrası bakımda, bölgenin temiz ve kuru kalması ilk kuraldır. Torba bölgesinde ödem ve morluk ilk günlerde beklenen bir görünümdür. Bu şişlik haftalar içinde kendiliğinden geriler. Bez kullanan bebeklerde bezin sık değiştirilmesini isterim. Penis onarımlarından sonra idrarın akışını sağlayan ince bir sonda bir süre kalabilir. Sonda bakımını ve çıkarılma zamanını taburculuk sırasında ayrıntılı olarak anlatırım. Beslenmede kısıtlama gerekmez, kabızlığı önlemek için sıvı alımını artırmanızı öneriyorum. Bisiklet, at ve tahterevalli gibi bacak arasına baskı yapan oyunlar için üç hafta beklenir. İdrar yapmakta zorlanma, akıntı ya da ateş görülürse beklemeden başvurmanızı isterim. Kontrol muayenelerini işleme göre birkaç hafta ve birkaç ay sonra planlarım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Torbada görülmeyen testis için kaç aylıkken ameliyat gerekir?
Doğumdan sonraki ilk aylarda testisin kendiliğinden inme olasılığı bulunur, bu nedenle hemen girişim yapmam. Altı aydan sonra iniş beklentisi azaldığı için ameliyatı planlamaya başlarım. Birinci yaş dolmadan onarımı tamamlamayı tercih ederim. Bu zamanlamanın gerekçesi, testis dokusunun karın ısısında kalmaya devam ettikçe etkilenmesidir. Prematüre doğan bebeklerde süreyi düzeltilmiş yaşa göre hesaplarım.
Testis elle bulunamıyorsa ameliyat nasıl yapılır?
Muayenede ve ultrasonda bulunamayan testislerde karın içine kamerayla bakılır. Bu yaklaşım hem testisin yerini gösterir hem de aynı seansta işleme geçme olanağı verir. Testis karın içinde yüksek yerleşimliyse damarların uzunluğu yetmeyebilir ve işlem iki aşamaya bölünür. İki aşamalı planda testis ilk seansta aşağı doğru hazırlanır, ikinci seansta torbaya indirilir. Hiç gelişmemiş bir testis bulunduğunda ise artık doku çıkarılır.
Torbada ani ağrı başladığında ne yapmalıyım?
Torbada ani başlayan şiddetli ağrı, beklemeden başvuru gerektiren bir bulgudur. Ağrıya bulantı, kusma ve yürümekte zorlanma eşlik ediyorsa aciliyet artar. Bu tabloda testisin kendi damarı çevresinde dönmesi söz konusu olabilir ve dokunun dayanma süresi sınırlıdır. Ağrı kesici verip beklemek yerine doğrudan değerlendirme isterim. Çocuğa yiyecek ve içecek vermemeniz de ameliyat gerekebileceği için önem taşır.
Burulma ameliyatında karşı testise de dokunuluyor mu?
Evet, karşı testis de aynı seansta dönmeyi önleyecek biçimde tespit edilir. Bunun gerekçesi, burulmaya yol açan yapısal yatkınlığın çoğu çocukta iki tarafta birlikte bulunmasıdır. Tespit işlemi karşı testise ek bir zarar vermez ve işleme kısa bir süre ekler. Böylece ilerleyen yıllarda aynı sorunun diğer tarafta yaşanması önlenir. Bu adımı ameliyat öncesi görüşmede aileye ayrıca anlatırım.
Varikosel ameliyatı ergenlikte mutlaka gerekir mi?
Ergenlikte fark edilen damar genişlemelerinin büyük bölümü izlemle yönetilir. Girişimi öne çeken en önemli bulgu, etkilenen taraftaki testisin boyutunun geride kalmasıdır. Günlük yaşamı etkileyen ağrı ve elle belirgin biçimde genişlemiş damarlar da ölçütler arasında yer alır. İzlem sırasında hiçbir değişiklik görülmezse girişim gerekmeyebilir. Bu nedenle belirli aralıklarla muayene ve boyut ölçümü yaparım.
Hipospadias onarımından önce sünnet yapılabilir mi?
Hayır, bu çocuklarda sünnetin önceden yapılmamasını isterim. Sünnet derisi onarım sırasında yeni idrar kanalının oluşturulmasında kullanılacak dokudur. Deri önceden alınırsa onarım için gereken malzeme kaybedilir ve işlem güçleşir. Ailelere bu uyarıyı ilk muayenede açıkça yaparım. Onarım tamamlandıktan sonra gerekirse sünnet ayrıca planlanır.
Penis onarımı kaç yaşında yapılır?
İdrar deliğinin yer değişikliğinde onarımı bebeklik döneminde planlarım. Bu dönemde doku iyileşmesi hızlı ilerler ve çocuk işlemi hatırlamaz. Tuvalet eğitimi öncesinde tamamlanan onarımlar çocuğun uyumunu da kolaylaştırır. Eğriliğin belirgin olduğu ya da deliğin çok geride yerleştiği olgularda işlem iki aşamaya bölünür. İki aşama arasında belirli bir iyileşme süresi bırakılır.
Ameliyattan sonra sonda kalacak mı?
Penis onarımlarından sonra idrarın akışını sağlayan ince bir sonda bir süre kalabilir. Bu sonda yeni oluşturulan kanalı korur ve iyileşme sırasında idrarın rahat akmasını sağlar. Çıkarılma zamanı onarımın türüne göre değişir ve bunu taburculuk sırasında yazılı olarak bildiririm. Sonda bakımı için gerekli yönergeyi aileye ayrıntılı olarak anlatırım. Sonda tıkanır ya da idrar yanından sızmaya başlarsa beklemeden başvurmanızı isterim.
Torbada ameliyat sonrası şişlik ve morluk normal mi?
İlk günlerde torbada ödem ve morluk görülmesi beklenen bir durumdur. Bu görünüm dokuların ayrılması sırasında sızan az miktarda kandan kaynaklanır. Ödem yerçekimi nedeniyle torbanın alt bölümünde toplanır ve geç çözülür. Çoğu çocukta birkaç hafta içinde kendiliğinden geriler. Şişlik sertleşiyor, hızla büyüyor ya da deri rengi koyulaşıyorsa muayene gerekir.
Bu ameliyatlardan sonra çocuğum ne zaman okula dönebilir?
Kısa işlemlerden sonra okula ya da kreşe dönüş birkaç gün içinde mümkün olur. Penis onarımlarında sonda kaldığı sürece evde kalmayı tercih ederim. Bisiklet, at ve tahterevalli gibi bacak arasına baskı yapan oyunlar için üç hafta beklenmesini isterim. Beden eğitimi dersine dönüş iznini kontrol muayenesinde veririm. Öğretmene bölgenin korunması gerektiğini bildirmeniz yararlı olur.
İnmemiş testis ameliyatından sonra testis yeniden yukarı çıkar mı?
Testis torbada hazırlanan bir cebin içine yerleştirildiği için yukarı çıkma olasılığı seyrek kalır. Yine de kontrol muayenelerinde testisin yerleşimini düzenli olarak değerlendiririm. Yüksek yerleşimli testislerde damar uzunluğu sınırlı olduğu için bu olasılık biraz daha fazladır. Yeniden yukarı çıkan testislerde ikinci bir girişim planlanır. Ailelerden banyo sırasında torbayı kontrol etmelerini isterim.
Bu ameliyatlar çocuğumun ileride çocuk sahibi olmasını etkiler mi?
Bu alandaki ameliyatların amacı, dokunun işlevini korumaktan geçer. Testis torbaya indirildiğinde uygun ısı ortamına kavuşur, böylece dokunun etkilenmesi önlenir. Damar burulmasında erken girişim dokuyu kurtarma şansını artırır, gecikme ise kalıcı kayba yol açar. Toplardamar genişlemesinde girişim, testis boyutundaki gerilemeyi durdurmayı hedefler. Uzun dönem izlemde testis boyutunu ve gelişimini düzenli olarak değerlendiririm.
Ameliyatlar günübirlik mi yapılıyor?
Bu gruptaki işlemlerin büyük bölümü günübirlik düzende tamamlanır. Testisin torbaya indirilmesi ve toplardamarların bağlanması aynı gün eve dönüşe uygun işlemlerdir. Penis onarımlarında ise sonda ve ağrı izlemi nedeniyle bir ya da birkaç gün yatış gerekebilir. Acil yapılan burulma girişimlerinde yatış süresi dokunun durumuna göre değişir. Prematüre doğan bebeklerde her durumda bir gece gözlem planlarım.