Sünnette Anestezi

Sünnette ağrı denetimi iki yoldan sağlanır ve bunların ilki lokal anestezidir. Aileler bana genellikle çocuğun uyutulmasının gerekip gerekmediğini sorar. Yanıt çocuğun yaşına, işbirliği yapabilme durumuna ve planlanan tekniğe göre değişir. Anestezi kararını çocuğu muayene ettikten ve anestezi hekimiyle görüştükten sonra veririm.

Hangi Anestezi Türleri Kullanılır?

Sünnette kullanılan anestezi türleri, lokal anestezi ve genel anestezi olmak üzere iki ana başlıkta toplanır. Lokal anestezide yalnız işlem yapılacak bölge uyuşturulur ve çocuk uyanık kalır. Genel anestezide çocuk denetimli bir uykuya alınır ve işlem boyunca solunumu izlenir. İkisinin arasında kalan bir seçenek de bulunur; çocuğa verilen sakinleştirici ile oluşan hafif uyku hâli lokal anesteziyle birleştirilir.

Lokal anestezinin kendi içinde iki uygulama biçimi vardır. İlk biçim yüzeysel uygulanan uyuşturucu kremlerdir, bu kremler yalnız derinin üst katmanında etki eder. İkinci biçim bölgeye iğneyle verilen anesteziktir ve asıl ağrı denetimini bu uygulama sağlar. Krem tek başına sünnet için yeterli olmaz, bu nedenle onu yalnız iğne girişini rahatlatmak amacıyla kullanırım.

Kullanılan ilaçlar amid yapılı lokal anesteziklerdir. Bu ilaçların kilogram başına verilebilecek bir üst sınırı vardır ve bu sınırı aşmamak güvenliğin temelini oluşturur. Yenidoğanda damar büzücü madde içeren karışımları tercih etmem. Ürün adı yerine ilacın sınıfını ve dozunu konuşmak, güvenli uygulamanın ilk adımıdır.

Lokal ve Genel Anestezi Nasıl Uygulanır?

Lokal ve genel anestezi birbirinden farklı uygulanır, bu nedenle hazırlıkları da ayrışır. Lokal anestezide bölge temizlenir ve penis kökü çevresine anestezik verilir. Penis kökü bloğu, penisi besleyen sinirlerin geçtiği alana ilaç verilerek yapılır. İlacı penisin içine değil, çevresindeki yumuşak dokuya halka biçiminde dağıtırım.

İğne girişinden önce bölgeye yüzeysel uyuşturucu krem uygulanabilir. Anesteziğin etkisinin başlaması birkaç dakika alır ve ben bu süreyi beklerim. Bu süre dolmadan kesiye başlamak, ağrı denetiminin yetersiz kalmasına yol açar. Yenidoğanda bu yaklaşım genellikle yeterli olur ve ayrıntısını yenidoğan sünneti başlığında anlattım.

Genel anestezide çocuk önce maskeyle ya da damar yolundan verilen ilaçla uykuya alınır. Solunum yolu uygun bir araçla desteklenir; kalp atımı, oksijen düzeyi ve solunum sürekli izlenir. Çocuk uyuduktan sonra bölgeye ayrıca lokal anestezik veririm, böylece uyanma sonrasındaki ilk saatler rahat geçer. Hangi cerrahi tekniğin hangi anesteziyle birlikte planlandığını sünnet yöntemleri sayfasında anlattım.

Hangi Yaşta Hangisi Seçilir?

Hangi yaşta hangisi seçilir sorusunun yanıtı, çocuğun hareketsiz kalabilme durumuna dayanır. Yaşamın ilk haftalarındaki bebeklerde lokal anestezi yeterli olur. Bu dönemde bebek sarılarak sabitlenir, emzirme ve şekerli su ile sakinleşir. Altıncı aydan sonra bebek hareketlenir ve lokal anestezi tek başına yetmez.

Altı ay ile okul çağı arasındaki çocuklarda kısa süreli genel anestezi tercih edilir. Bu yaş grubundaki çocuk sözle ikna edilemez ve uzun süre hareketsiz kalmaz. Hareket eden bir çocukta deri ölçüsünü ayrıntılı işaretlemek güçleşir. Bu yaş grubundaki planlamayı bebeklik ve çocukluk döneminde sünnet başlığında anlattım.

Okul çağındaki ve ergenlik dönemindeki çocuklarda iki seçenek de gündeme gelir. Süreci anlayan, soru soran ve işbirliği yapan bir çocukta lokal anestezi yeterli olur. Kaygısı yüksek, iğneden çok korkan ya da hareketsiz duramayacağını söyleyen çocuklarda genel anesteziyi seçerim. Kararı çocuğun kendisine de sorarım, çünkü bu yaşta işbirliği zorlamayla sağlanmaz.

Genel Anestezi Çocuğa Zarar Verir mi?

Genel anestezi çocuğa zarar verir mi sorusunu ailelerin neredeyse tamamı sorar. Bu soruyu abartmadan ve korkutmadan yanıtlamaya çalışırım. Kaygının kaynağı, deney hayvanlarıyla yapılan çalışmalarda anestezik ilaçların gelişmekte olan sinir hücrelerini etkilediğinin gösterilmesidir. Bu bulgunun insan çocuğunda nasıl karşılık bulduğu uzun süre tartışıldı.

Bugünkü bilgiye göre tartışma, uzun süren ve yinelenen anestezi uygulamaları üzerinde yoğunlaşır. Kısa süreli ve tek bir anestezi uygulamasının çocuğun gelişimi üzerinde kalıcı bir etkisi gösterilememiştir. Sünnet, bu tanıma uyan kısa bir girişimdir. Buna karşın hiçbir anestezi etkisiz bir uygulama değildir ve ben gereksiz hiçbir anesteziyi savunmam.

Çocukta anesteziyle ilgili asıl risk, ilacın kendisinden çok eşlik eden durumlardan kaynaklanır. Üst solunum yolu enfeksiyonu geçiren bir çocukta solunum yolu daha duyarlı olur, bu nedenle işlemi ertelerim. Doğumsal kalp hastalığı, akciğer sorunu, horlama ve uykuda solunum durması öyküsü ayrı bir hazırlık gerektirir. Çocuğun ilaç alerjisini, önceki anestezi öyküsünü ve ailede anesteziyle ilgili bir sorun yaşanıp yaşanmadığını ayrıntılı sorarım. Tıbbi bir gereklilik yoksa yaşı küçük bir çocuğu yalnız bu girişim için genel anesteziye almamayı yeğlerim.

Öncesinde Açlık Kuralları Nasıldır?

İşlem öncesinde açlık kurallarına uymak, anestezinin temel güvenlik koşuludur. Açlık kuralları, mide içeriğinin solunum yoluna kaçmasını önlemek için konur. Katı gıdalar ve mama için ayrılan süre diğerlerinden uzun tutulur. Anne sütü için daha kısa bir süre yeterli olur. Su ve berrak sıvılar ise işleme daha yakın bir saate kadar verilebilir.

Süreleri çocuğun yaşına göre ayrı ayrı ve yazılı olarak veririm. Bebeklerde uzun süren açlık kan şekerinin düşmesine ve huzursuzluğa yol açar, bu nedenle gereksiz uzatmayı istemem. Berrak sıvı verilmesi hem çocuğu rahatlatır hem de mide boşalmasını engellemez. Sakız, şeker ve sütlü içecekler berrak sıvı sayılmaz.

Açlık kuralına uyulmadığında işlemi aynı gün yapmam. Bu karar bir yaptırım değildir; dolu mideyle verilen anestezide içeriğin akciğere kaçma olasılığı doğar. Çocuğun düzenli kullandığı ilaçları ise genellikle az miktarda suyla vermenizi isterim. Hangi ilacı vereceğinizi ve hangisini kesmeniz gerektiğini önceden belirlerim.

Anestezi Sonrası Uyanma ve Gözlem Nasıl Olur?

Anestezi sonrası uyanma, her çocukta kendi hızında yürüyen bir süreç olarak ilerler. Lokal anestezi ile yapılan işlemlerde uyanma dönemi bulunmaz ve bebek hemen beslenebilir. Genel anestezi alan çocuk ilk olarak gözlem odasında izlenir. Bu odada solunumu, oksijen düzeyi ve bilinç durumu değerlendirilir.

Uyanmanın ilk dakikalarında çocukların bir bölümü huzursuz olur, ağlar ya da çevresini tanımaz. Bu geçici durum, anestezinin etkisinin dağılmasıyla düzelir. Ailenin bu dönemde yanında bulunması çocuğu belirgin biçimde sakinleştirir. Bulantı ve kusma görülebilir, bu nedenle beslenmeye berrak sıvıyla başlarız.

Taburculuk için aradığım ölçütler nettir. Çocuğun tam uyanmış olmasını, sıvı alabilmesini, idrar yapmasını ve ağrısının denetim altında olmasını beklerim. Kanama olup olmadığını çıkış öncesinde kendim denetlerim. Ek hastalığı olan, solunum yolu sorunu bulunan ya da geç uyanan çocuklarda bir gece gözlem gerekebilir. Evde uyku eğiliminin bir süre sürmesi olağandır, bu nedenle ilk günü dinlenmeyle geçirmenizi öneririm.