Göbek Polibi ve Kanal Artıkları

Göbek polibi, göbek tabanında parlak kırmızı bir doku olarak duran ve anne karnındaki gelişim döneminden kalan bir kanal artığıdır. Ailelerin çoğu göbekte geçmeyen bir kabarıklık ya da haftalarca süren bir akıntı nedeniyle başvurur. Bu dokuların bir bölümü yalnız göbek yüzeyinde kalır, bir bölümü ise karın duvarının derinliğinde devam eder. Akıntının rengi ve miktarı altta hangi yapının bulunduğu konusunda ilk ipucunu verir. Tedavi, yüzeydeki dokuya yapılan uygulamalarla değil, artığın tümüyle çıkarılmasıyla tamamlanır.

Göbek Polibi Nedir, Hangi Kanal Artıklarından Olur?

Göbek polibi, gelişim sırasında kapanması gereken bir kanalın göbek ucunda geride kalan parçasıdır. Anne karnındaki bebekte göbek ile ince bağırsak arasında bir kanal bulunur. Bu kanala omfalomezenterik kanal adı verilir ve gebeliğin erken haftalarında kaybolması beklenir. Aynı dönemde göbek ile mesane arasında da ayrı bir kanal uzanır. Bu ikinci kanalın da gebeliğin ilk aylarında kapanması gerekir. Kanallardan biri tam kapanmazsa göbekte bir artık doku ya da açık bir yol kalır. Artık yalnız göbek yüzeyinde kalmışsa parlak kırmızı, sert ve tabanı dar bir polip biçiminde durur. Kanalın orta bölümü kapanıp iki ucu açık kalmışsa karın duvarının içinde bir kist oluşur. Kanalın tamamı açık kalmışsa göbekten dışarı bağırsak içeriği ya da idrar gelir. Bu üç biçim aynı gelişim kusurunun farklı sonuçlarıdır. Göbek halkasının kapanmamasına bağlı tablolar bu grupta yer almaz; onları göbek fıtığı başlığı altında anlattım.

Hangi Akıntı Tipi Hangi Yapıyı Düşündürür?

Akıntı tipi, altta hangi yapının bulunduğunu düşündüren ilk ve en değerli ipucudur. Açık sarı renkli, az miktarda ve kokusuz akıntı çoğunlukla fazla iyileşme dokusundan gelir. Bu görünüm granüloma işaret eder ve ayrıntıları göbek granülomu başlığı altında yer alır. Berrak, bol ve idrar kokusu taşıyan akıntı mesaneyle bir bağlantıyı düşündürür. Bu akıntı bebek ıkındığında ve karnına baskı geldiğinde belirgin biçimde artar. Dışkı görünümünde, kahverengi ve kokulu akıntı bağırsakla bir bağlantıyı gösterir. Bu tabloda göbek çevresindeki deri kısa sürede tahriş olur ve yara açılır. Yeşil, bulanık ve kötü kokulu akıntı göbek çevresinde gelişen bir enfeksiyonu akla getirir. Mukus kıvamında, berrak ve yapışkan akıntı ise bağırsak artığının yüzeydeki parçasından kaynaklanır. Akıntının miktarını, rengini ve kokusunu ailelerden ayrıntılı olarak sorarım. Akıntının günün hangi saatinde arttığını ve bebeğin ıkınmasıyla değişip değişmediğini öğrenmek de ayrımı kolaylaştırır. Ailelerden akıntının bulaştığı bez ya da iç giysisini muayeneye getirmelerini isterim.

Göbekten İdrar veya Bağırsak İçeriği Gelmesi Ne Anlama Gelir?

İdrar ya da bağırsak içeriğinin göbekten gelmesi, göbek ile mesane veya bağırsak arasındaki kanalın tam olarak kapanmadığını gösterir. Göbekten berrak sıvı geliyorsa açık kalmış idrar kanalı akla gelir. Bu bebeklerde idrar kesesinden göbeğe uzanan yol tümüyle açık kalmıştır. Sıvı bebek ağladığında ve ıkındığında artar, çünkü karın içi basınç yükselir. Göbekten dışkı görünümünde içerik geliyorsa bağırsakla açık bir bağlantı bulunur. Bu tabloda ince bağırsağın son bölümü göbeğe kadar uzanan bir kanalla bağlı kalmıştır. Her iki durumda da bölgenin derisi akıntı nedeniyle hızla tahriş olur. Açık bir yol aynı zamanda karın içine mikrop geçişi için bir kapı oluşturur. Bu nedenle böyle bir akıntı tarif eden ailenin beklemeden başvurmasını isterim. Bu tablolar kimyasal uygulamayla kapanmaz ve cerrahi onarım gerektirir. Onarıma kadar bölgenin kuru tutulmasını ve koruyucu bir kremle desteklenmesini öneririm.

Ultrason ve Gerekirse Hangi Tetkikler Yapılır?

Ultrason ilk tetkiktir ve gerekirse ardından başka incelemeler eklenir. Ultrasonla göbek ile mesane arasındaki hat, karın duvarının altındaki kist ve bağırsak artığı değerlendirilir. İnceleme bebeği zorlamaz ve kısa sürer. Mesaneyle bağlantı düşünülüyorsa idrar yolunun kontrastlı değerlendirmesi istenir. Bu inceleme kanalın mesaneden göbeğe kadar açık olup olmadığını gösterir. Akıntı bağırsak içeriği görünümündeyse kanalın göbekten verilen kontrastla izlenmesi yol gösterir. Bazı bebeklerde ince bağırsakta cep biçiminde bir artık bulunur ve bu artık ayrı bir değerlendirme gerektirir. Akıntıdan alınan örneğin incelenmesi sıvının idrar mı bağırsak içeriği mi olduğunu ayırt etmeye yardım eder. Enfeksiyon bulgusu varsa kan tetkiklerini de isterim. Manyetik rezonans görüntüleme yalnız ayrımın güç olduğu seçilmiş bebeklerde gündeme gelir. Tetkik listesini olabildiğince kısa tutar, yalnız kararı değiştirecek incelemeleri isterim.

Ameliyat Neden Gerekir, Koterizasyon Yeterli Olmaz mı?

Ameliyat gerekir, çünkü kanal artığı canlı bir doku parçasıdır ve koterizasyon bu dokuyu ortadan kaldırmaz. Kimyasal yakıcı madde yalnız yüzeyde etkili olur. Artık doku göbek tabanının altında, karın duvarının derinliğinde devam eder. Yüzeydeki parça yakıldığında kısa süre küçülme görülse de doku kısa sürede yeniden belirir. Granülom ile karıştırıldığında bu nedenle tekrarlayan uygulamalar sonuç vermez. Kimyasal uygulamanın hangi durumda yararlı olduğunu göbek granülomu koterizasyonu başlığı altında anlattım. Ameliyatta göbek çukurunun içinden küçük bir kesi yapılır. Artık dokunun tamamı, karın duvarının içindeki uzantısıyla birlikte çıkarılır. Bağırsakla ya da mesaneyle bağlantı varsa bu bağlantı da kapatılır. Göbek görünümünü koruyacak biçimde kapatma yaparım, çünkü iz göbek çukurunun içinde kalır. İşlem çoğu çocukta günübirlik olarak planlanır.

Ameliyat Sonrası İyileşme Nasıldır?

Ameliyat sonrası iyileşme çoğu çocukta rahat ilerler. Çocuk aynı gün ya da ertesi gün ağızdan beslenmeye başlar. İlk günlerde göbek bölgesinde hafif şişlik ve morluk görülebilir. Ağrı genellikle ilk iki gün içinde geriler ve basit ağrı kesicilerle denetim altına alınır. Pansumanın ne zaman açılacağını işlemden sonra ailenin eline yazılı olarak veririm. Bölgeyi kuru tutmanızı ve bezin göbeği kapatmamasını isterim. Banyo zamanını yaranın görünümüne göre belirlerim. Dikişler çoğu çocukta kendiliğinden erir ve ayrıca alınması gerekmez. Göbekten gelen akıntı ameliyattan sonra kesilir. Akıntının sürmesi, kızarıklık, şişlik ya da ateş görülmesi durumunda kontrol isterim. Çocuğu birinci haftada ve birinci ayda yeniden değerlendiririm. Çıkarılan dokunun patoloji sonucunu ilk kontrolde aileyle birlikte gözden geçiririm.