İçeriğe geç
Çocuk Cerrahisi Uzmanı · 0–18 yaş 0312 911 77 77 Pazartesi – Cuma · 09.00 – 18.00
Randevu Al
Hastalık

Göbek Granülomu

Göbek granülomu nasıl görünür, polipten nasıl ayrılır, koterizasyon nasıl uygulanır ve kaç seansta geçer: hepsini anlattım.

Göbek granülomu, göbek kordonu düştükten sonra iyileşme yerinde fazla üretilen küçük ve kırmızı bir dokudur. Ailelerin çoğu bez değiştirirken göbek çukurunda nemli bir kabarıklık ve bebeğin iç giysisinde açık renkli bir leke fark eder. Bu kabarıklık bebeğe ağrı vermez, ateş yapmaz ve beslenmesini bozmaz. Buna karşın göbek bölgesindeki her kabarıklık granülom değildir, bu yüzden ayrım önem taşır. Tedavi çoğu bebekte kısa bir poliklinik uygulamasıyla tamamlanır.

Göbek Granülomu Nedir, Neden Oluşur?

Göbek granülomu, göbek kordonunun düştüğü yerde fazla üretilen iyileşme dokusudur. Kordon doğumdan sonra birkaç gün içinde kurur ve kendiliğinden ayrılır. Ayrılma yerinde kalan küçük yara normalde kısa sürede kapanır. Bazı bebeklerde iyileşme dokusu gereğinden fazla çoğalır ve göbek çukurunda küçük bir kabarıklık oluşur. Bu kabarıklık kanlanması bol, yumuşak bir dokudur. Göbeğin uzun süre nemli kalması bu dokunun büyümesini kolaylaştırır. Bez bağlarken göbeğin kapalı kalması ve bölgenin havalanmaması aynı etkiyi yapar. Granülom bir enfeksiyon değildir ve bulaşıcı bir yönü bulunmaz. Bebeklerin büyük bölümünde göbek düştükten sonraki ilk haftalarda fark edilir. Göbek bölgesindeki her kabarıklık granülom olmadığı için ayrım gerektirir. Kordonun geç düşmesi ya da göbeğin uzun süre ıslak kalması bu dokunun oluşmasını kolaylaştırır. Buna karşın ailenin bakımındaki küçük bir aksaklık tek başına granülom oluşturmaz.

Nasıl Görünür, Akıntı Yapar mı?

Göbek granülomu, göbek çukurunun içinde kırmızı, nemli ve pürüzlü bir doku olarak görünür ve üzerinde çoğu zaman hafif bir akıntı bulunur. Boyutu mercimek tanesinden nohut büyüklüğüne kadar değişir. Doku sapsız ya da kısa bir sapla göbek tabanına tutunur. Akıntı genellikle açık sarı renkli ve kokusuz olur. Bu akıntı bebeğin iç giysisinde ya da bez kenarında küçük lekeler bırakır. Dokunmakla hafif kanama görülebilir, ancak kanama kendiliğinden durur. Çevredeki deride yaygın kızarıklık, şişlik ve sıcaklık artışı beklenmez. Böyle bulgular varsa göbek çevresinde bir enfeksiyon akla gelir ve bu durum ayrı değerlendirilir. Akıntının yeşil, bulanık ve kötü kokulu olması da enfeksiyonu düşündürür. Granülom bebeği ağrıtmaz ve beslenmesini etkilemez. Bebek bu dönemde kilo almayı ve normal uyku düzenini sürdürür. Ailelerden göbeği gördükleri anda telefonlarıyla fotoğraf çekmelerini isterim, çünkü bu görüntü dokunun büyüyüp büyümediğini karşılaştırmamı sağlar.

Göbek Polibinden Nasıl Ayırt Edilir?

Göbek granülomu polibinden rengi, kıvamı ve kimyasal uygulamaya verdiği yanıtla ayırt edilir. Granülom mat kırmızı, nemli ve pürüzlü bir doku olarak durur. Göbek polibi ise parlak, canlı kırmızı ve daha sert bir görünüm taşır. Polip çoğunlukla göbekten dışarı doğru uzanır ve tabanı dar kalır. Polip dokusu bağırsak ya da idrar yolunun gelişim sırasında geride kalmış bir artığından kaynaklanır. Bu nedenle kimyasal uygulamayla küçülmez ve kendiliğinden kaybolmaz. Granülom ise kimyasal uygulamadan sonra birkaç gün içinde küçülür ve kurur. Uygulamaya yanıt vermeyen her kabarıklıkta polip olasılığını yeniden değerlendiririm. Akıntının idrar ya da bağırsak içeriği gibi görünmesi tamamen farklı bir tabloyu düşündürür. Kanal artıklarına bağlı tabloları göbek polibi ve kanal artıkları başlığı altında anlattım.

Muayenede Neye Bakılır?

Muayenede ilk olarak dokunun rengine, tabanına ve neye tutunduğuna bakarım. Göbek çukurunu nazikçe açarak dokunun tamamını görmeye çalışırım. Tabanının geniş mi dar mı olduğunu değerlendiririm, çünkü bu ayrıntı tedavi yolunu belirler. Dokunun altında göbek halkasında bir açıklık bulunup bulunmadığını elle kontrol ederim. Karın duvarındaki açıklığa bağlı kabarıklıkları göbek fıtığı başlığı altında anlattım. Akıntının rengini ve kokusunu ayrıca değerlendiririm. Çevre deride kızarıklık ve şişlik olup olmadığına bakarım. Bebeğin ateşi, huzursuzluğu ve beslenme düzeni hakkında aileden bilgi alırım. Tipik bir granülomda ultrason ya da kan tetkiki gerekmez. Akıntı bol ve berraksa, kimyasal uygulamaya yanıt yoksa ya da doku büyümeyi sürdürüyorsa ultrason isterim. Ultrason göbek ile mesane ya da bağırsak arasında açık bir kanal kalıp kalmadığını gösterir. Bu değerlendirme bebeği zorlamayan ve kısa süren bir incelemedir.

Koterizasyon Nasıl Yapılır, Acıtır mı?

Koterizasyon, granülom dokusuna kimyasal bir yakıcı maddenin kısa süre değdirilmesiyle yapılır; bu doku sinir ucu taşımadığı için bebek ağrı duymaz, ancak madde sağlam deriye temas ederse acıtır. Madde ince bir çubukla yalnız kabarıklığın yüzeyine dokundurulur. İşlem birkaç saniye sürer ve bebeğin kucakta tutulması yeterli olur. Çevredeki sağlam deri bir krem ya da nemli gazlı bez ile korunur. Kimyasal koterizasyon uygulandıktan sonra doku griye döner ve kurumaya başlar. İlk günlerde bezde koyu renkli bir leke görülmesi beklenen bir durumdur. Uygulamadan sonra bölgeyi kuru tutmanızı ve bezin göbeği kapatmamasını isterim. Bebek banyoya aynı gün sokulmaz, ertesi günden sonra banyo yapılabilir. İşlemden sonra pansumana ve antibiyotikli kreme genellikle gerek kalmaz. Granülomun tabanı çok genişse ya da uygulamaya yanıt vermiyorsa dokunun bağlanması veya çıkarılması gündeme gelir. Uygulama sonrasında bölgeyi kaç gün izlemeniz gerektiğini ve hangi bulguda haber vermenizi istediğimi işlemden önce tek tek anlatırım. Uygulamanın ayrıntıları ve evde bakım adımları göbek granülomu koterizasyonu başlığı altında yer alır.

Kaç Uygulamada Geçer, Tekrarlar mı?

Kaç uygulamada geçeceği granülomun büyüklüğüne ve tabanının genişliğine göre değişir. Küçük granülomların çoğu bir ya da iki uygulamadan sonra kurur. Uygulamalar arasında birkaç gün beklenir, çünkü dokunun verdiği yanıtı görmek gerekir. Her kontrolde dokunun küçülüp küçülmediğini değerlendiririm. Üç uygulamadan sonra yanıt alınmıyorsa tanıyı yeniden gözden geçiririm. Böyle bir durumda altta bir kanal artığı bulunması olasılığı öne çıkar. Granülom kurutulduktan sonra tekrarlaması seyrek görülür. Tekrarlayan bebeklerde göbeğin nemli kalması ve bezin bölgeyi kapatması sık rastlanan bir nedendir. Bu nedenle ailelere göbeğin günlük bakımını ayrıntılı olarak anlatırım. Göbek bölgesinin temiz, kuru ve havalanan bir durumda tutulması tekrarı belirgin biçimde azaltır. Bezin ön kenarını göbeğin altında bırakmanız bölgenin havalanması için yeterli olur. Göbekte yeniden kabarıklık, artan akıntı ya da kızarıklık görülürse kontrol isterim.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma: · Son güncelleme:

Sık sorulan sorular

Göbek granülomu kendiliğinden geçer mi?
Küçük granülomların bir bölümü göbek kuru tutulduğunda kendiliğinden küçülür. Buna karşın beklemek her bebekte sonuç vermez ve akıntı haftalarca sürebilir. Akıntı devam ettikçe çevredeki deri tahriş olur ve bölge enfeksiyona açık kalır. Bu nedenle birkaç hafta içinde küçülmeyen granülomlarda uygulama yapmayı tercih ederim.
Göbeğe pudra, tuz ya da kahve gibi karışımlar sürmek doğru mu?
Göbeğe evde hazırlanan hiçbir karışımın sürülmesini önermiyorum. Bu maddeler dokuyu kurutmaz, tersine bölgede nem ve kirlenme oluşturur. Tuz uygulamaları çevredeki deriyi yakabilir ve bebeği ağrıtır. Göbeğin yalnız temiz, kuru ve havalanan bir durumda tutulması yeterli olur.
Koterizasyon bebeğimi acıtır mı?
Granülom dokusu sinir ucu taşımadığı için uygulama sırasında bebek ağrı duymaz. Bebeklerin çoğu işlem boyunca yalnız tutulmaktan rahatsız olur ve kısa süre ağlar. Kimyasal madde sağlam deriye temas ederse yanma oluşturur, bu yüzden çevredeki deriyi krem ya da nemli gazlı bezle korurum. İşlem birkaç saniye sürer ve ardından bebek hemen kucağınıza verilir.
Uygulamadan sonra göbekte koyu bir leke gördüm, normal mi?
Kimyasal uygulamadan sonra doku griye döner ve kurumaya başlar. Bu kuruyan dokudan bezde ya da iç giysisinde koyu renkli bir leke kalması beklenen bir durumdur. Leke birkaç gün içinde azalır ve kuruyan doku kendiliğinden düşer. Lekenin yerinde kızarıklık, şişlik ya da kötü kokulu akıntı görürseniz kontrol isterim.
İşlemden sonra bebeği banyo yaptırabilir miyim?
Aynı gün banyo yaptırmamanızı isterim, çünkü nem dokunun kurumasını geciktirir. Ertesi günden sonra kısa süreli banyo yapılabilir. Banyodan sonra göbek bölgesini yumuşak bir bezle kurulamanız gerekir. Bezi göbeğin altında kalacak biçimde bağlamanız bölgenin havalanmasını sağlar.
Pansuman yapmam ya da krem sürmem gerekir mi?
Uygulamadan sonra düzenli pansumana genellikle gerek kalmaz. Antibiyotikli krem de rutin olarak önerilmez, çünkü bölgeyi nemli tutar. Yalnız çevredeki deride tahriş varsa koruyucu bir krem kullanılmasını söylerim. Bakım planını her bebekte göbeğin görünümüne göre ayrı belirlerim.
Granülom ile polip arasındaki farkı evde anlayabilir miyim?
Aradaki farkı gözle ayırt etmek çoğu aile için güç olur. Granülom mat kırmızı, nemli ve pürüzlü görünür; polip ise parlak, canlı kırmızı ve daha sert durur. Polip göbekten dışarı doğru uzanır ve tabanı dar kalır. En belirleyici ipucu kimyasal uygulamaya verilen yanıttır, çünkü polip bu uygulamayla küçülmez.
İki uygulama yaptık ama geçmedi, bu ne anlama gelir?
Yanıt alınmaması dokunun granülom olmayabileceğini düşündürür. Böyle bir durumda bağırsak ya da idrar yolunun gelişim sırasında geride kalmış bir artığı gündeme gelir. Bu bebeklerde göbek bölgesini ultrasonla değerlendiririm. Tanı kanal artığı yönünde çıkarsa tedavi kimyasal uygulamadan değil, dokunun çıkarılmasından geçer.
Akıntının rengi bize ne söyler?
Granüloma bağlı akıntı genellikle açık sarı renkli ve kokusuz olur. Yeşil, bulanık ve kötü kokulu akıntı göbek çevresinde bir enfeksiyonu düşündürür. Berrak ve bol miktarda akıntı idrar yolu kanalından gelen bir sıvıyı akla getirir. Dışkı görünümünde akıntı ise bağırsakla bir bağlantı olduğunu gösterir ve ayrı değerlendirme gerektirir.
Göbek çevresi kızardı, ne yapmalıyım?
Göbek çevresindeki yaygın kızarıklık granülomun beklenen bir bulgusu değildir. Kızarıklığa şişlik, sıcaklık artışı, ateş ya da bebeğin huzursuzlaşması eklenirse aynı gün başvurmanızı isterim. Bu tablo göbek çevresinde gelişen bir enfeksiyonu düşündürür ve farklı bir tedavi gerektirir. Evde beklemek bu durumda doğru bir yaklaşım olmaz.
Granülom tekrar çıkar mı?
Kurutulduktan sonra tekrarlaması seyrek görülür. Tekrarlayan bebeklerde en sık neden göbeğin nemli kalması ve bezin bölgeyi kapatmasıdır. Bezin ön kenarını göbeğin altında bırakmak bu sorunu büyük ölçüde çözer. Yeniden kabarıklık, artan akıntı ya da kızarıklık görülürse kontrol isterim.
Kanama olursa ne yapmalıyım?
Granüloma dokunulduğunda hafif bir kanama görülebilir ve bu kanama kendiliğinden durur. Temiz bir gazlı bezle birkaç dakika hafif baskı uygulamanız yeterli olur. Kanama durmuyorsa ya da tekrarlıyorsa değerlendirme isterim. Bölgeyi pamukla ovalamamanızı ve dokuyu çekiştirmemenizi özellikle söylerim.
Ameliyat gerekir mi?
Granülomların büyük bölümünde ameliyat gerekmez. Tabanı çok geniş olan ya da kimyasal uygulamaya yanıt vermeyen dokularda bağlama veya çıkarma gündeme gelir. Bu işlem küçük bir girişimdir ve çoğu çocukta yüzeysel uyuşturmayla tamamlanır. Kararı dokunun görünümüne, boyutuna ve verdiği yanıta bakarak veririm.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Umbilical Granuloma
  2. PubMed — Umbilical granuloma newborn
  3. MedlinePlus — Umbilical Cord Care